Μια προσπάθεια σύντομης καταγραφής κάποιων εδεσμάτων που συνδέ­ονταν άρρηκτα με ορισμένες εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής της πάλαι ποτέ Σέλιτσας.

"Αρμόζμου"= ζουμί από λάχανο αρμιά, λάδι και κόκκινο πιπέρι. Συνήθως το έτρωγαν για πρωινό.paspalopita

 

"Βουτυροπαπάρα"= Σε τηγάνι έριχναν φρέσκο βούτυρο και κομμάτια ξερό ψωμί και το καβούρδιζαν. Στη συνέχεια πρόσθεταν "μπιανίτσα" (ξυνόγαλα) και ανακάτευαν με τον κλώστη μέχρι να μαλακώσει το ψωμί. Και αυτό ήταν ένα είδος πρωινού.

 

"Μπουκουβάλα"= τριμμένο ψωμί με ''ούρδα'' (μυζήθρα), το οποίο έβαζαν σε μαντήλι.
Αυτό το χτυπούσαν στο γόνατο ή σε πέτρα και γινόταν πολτός. Ηταν απογευματινό φαγητό για τα παιδιά, που όταν το έτρωγαν τραγουδούσαν: "Μπάλα, μπάλα μπουκουβάλα, τρως τυρί και γάλα".


skordari"Σκορδάρι"= στουμπισμένο σκόρδο, μαϊντανό, ψωμί και αλάτι το οποίο έβαζαν σε "πι­ρογλόφιλλο" (φύλο κληματαριάς). Στη συνέχεια το ανακάτευαν με νερό, ξίδι και λάδι. Το έ­τρωγαν στο θέρο, στο αλώνισμα, στο σκάλισμα του καπνού, γιατί ήταν ιδιαίτερα δροσιστικό.  


"Πασπαλόπιττα"= Πίττα από καλαμποκάλευρο και διάφορα χόρτα (τσουκνίδες, λάπα­τα, αντρέκλες κτλ.). Σ' ένα ταψί. τοποθετούσαν μια στρώση αλεύρι, μια στρώση χόρτα εναλλάξ, ενω στο τέλος πάνω 'στο αλεύρι "πασπάλιζαν" (ράντιζαν) νερό. Φαγητό ιδιαίτερα δημο­φιλές στην κατοχή, διότι δεν απαιτούσε λίπος.


"Τσουμπλέκι"= Φαγητό με κρέας προβάτου, κρεμμύδι, κόκκινο πιπέρι και δαμάσκηνα.
Εξαιτίας της μεγάλης ποσότητας λίπους, μέχρι να το σερβίρουν, το λίπος πάγωνε. Ήταν φαγητό του γάμου.

 

Νηστίσιμα φαγητά που ξεχάστηκαν

 

Είναι γνωστή η μεγάλη πίστη και λατρεία που διακατέχει τους Ερατυρείς για τα Θεία. Οι θρησκευτικές παραδόσεις τηρούνταν και τηρούνται ακόμα με θρησκευτική ευλάβεια .Ο σεβασμός στην εκκλησιαστική παράδοση φαίνεται και απο την πιστή τήρηση όλων των νηστειών ,μικρών και μεγάλων.

Φαγητά που έτρωγαν στις διάφορες νηστείες ήταν τα εξής:

Τη νηστεία των Χριστουγέννων έτρωγαν λαδερά φαγητά που γίνονταν από πράσα, λά­χανα, κρεμμύδια και στεγνά καλοκαιρινά λα­χανικά (στεγνές μελιτζάνες, ντομάτες , λάπα­τα, σπανάκια, μπάµιες ). Τα φασόλια τα κρα­τούσαν για τη νηστεία του Πάσχα, αφού αυτά ήταν περισσότερο ανθεκτικά.

Κάθε σπίτι στο υπόγειο φύλαγε για τις νηστείες τις στάµνες µε τα ξινά (τουρσί µε ξί­δι) πιπεριές, μελιτζάνες, αγγουράκια, λάχανο, ντοµάτες πράσινες. Στα κιούπια έβαζαν τη σταφυλαρµιά και τη γκιορτσαρµιά. Κάθε σπίτι φύλαγε στο υπό­γειο δυο κιούπια µε σταφυλαρµιά. Το ένα κι­ούπι το άνοιγαν στη νηστεία των Χριστουγέννων και το άλλο στη νηστεία του Πάσχα.

Η σταφυλαρµιά γινόταν µε µούστο, στον οποίο έριχναν συνάπι και σταφύλια. Τα στα­φύλια διατηρούνταν κρέχτα (δροσερά) και γλυχά. Με τον ίδιο τρόπο γινόταν και η γκορ­τσαρµιά. Αντί για σταφύλια έβαζαν αχλάδια.

 

Με το µούστο τον Οκτώβρη οι νοικοκυ­ρές έκαναν το πετιµέζι, το οποίο έτρωγαν τα παιδιά πάνω στο ψωµί. Με το σερµπέτι έκα­ναν σουτζούκια, µουστόπιτα και το έριχναν στο βρασμένο καλαμπόκι και στην κατσιαμάκα.

 

bobotaΟλα τα υποπροϊόντα του σταφυλιού ήταν νηστίσιμα. Με το σερμπέτι έκαναν ακόμη και νηστίσιμα φοντάν. Έβαζαν καρύδια και µια κουταλιά µουστόπιτα και την άφηναν να κρυώσει. Το κάθε φοντάν το τύλιγαν στο αλεύρι. Η ζάχαρη ήταν ακριβή και δυσεύρετη. Έτσι και σ' αυτό, όπως και σ' άλλα προϊόντα, προσπαθούσαν να είναι αυτάρκεις µε υποκα­τάστατα που παρήγαγαν οι ίδιοι.

 

Τα σταφύλια τα φύλαγαν κι αυτά για τη νηστεία. Τα κρεµούσαν στο υπόγειο από τις γρεντιές δυο-δυο ή σε κλωνάρια αγκαθιά για να αερίζονται. Τα κορίθια βαστούσαν περισ­σότερο.

 

Στην περίοδο της νηστείας στη βεγγέρες κερνούσαν γλυκά του κουταλιού (κολοκύθα, πελτέ, ροδάκινο, µελιτζάνα), βρασμένο καλαμπόκι, παπούσκες, µουστόπιτα, βραστά ή ψη­τά κυδώνια.

 

Το μενού της σαρακοστής και των άλλων νηστειών περιείχε τα εξής:

 

 

  • Φαγητά µε πράσο: πρασόρυζο, πράσο φουντωτό µε τζέρτζιλα, πράσο ξινό, πρασο­κεφτέδες.
  • Φαγητά µε λάχανο: λαχανόρυζο, λάχανο φουντωτό, λάχανο σαρµάδες.
  • Φαγητά µε πατάτες: Πατάτες σούπα, πα­τάτες αλευρά µε καρύδια, πατάτες µε κρεμμύδια, πατατοκεφτέδες, πατάτες στο φούρνο.
  • Νηστίσιµη σούπα µε ντοσνίτσια. Τα ντοσνίτσια τα έκαναν οι νοικοκυρές µε αλεύ­ρι και νερό. Ανακάτευαν το αλεύρι µε το νερό και τη ζύµη την περνούσαν από το κόσκινο. Τα μικρά σβολάκια που έβγαιναν τα στέγνω­ναν και στις νηστείες έκαναν µ' αυτά σούπα.

Θα ήταν παραλειψη αν ξεχνούσαμε την κρασοπαπαπάρα που την τιμούσαν ιδιαιτέρως στις νηστείες, τη λαδοπαπάρα και τον αρμόζουμο με λάδι και κόκκινο πιπέρι.

Λ. Νικολαϊδου
 
 
 

Save